Câu 1: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: C. Nhiệt độ trung bình năm trên 20°C.  

Giải thích:

Đặc điểm thể hiện tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam là nhiệt độ trung bình năm trên $20^\circ C$. Các đặc điểm còn lại (độ ẩm cao, lượng mưa lớn, có hai mùa gió) thể hiện tính chất ẩm và tính mùa của khí hậu Việt Nam.

---

Câu 2: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: A. Bắc Bộ và Trung Bộ  

Giải thích:

Hiệu ứng phơn là hiện tượng gió vượt qua núi, bị biến tính do mất hơi ẩm khi bốc lên sườn đón gió và tăng nhiệt độ khi xuống sườn khuất gió. Đầu mùa hạ, gió mùa Tây Nam từ vịnh Bengal thổi vào, gặp dãy Trường Sơn và các dãy núi khác gây ra hiệu ứng phơn khô nóng ở khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Vậy đáp án đúng là A. Bắc Bộ và Trung Bộ.

---

Câu 3: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. Tín phong.

Giải thích:

Ở nước ta, gió Tín phong là loại gió thổi quanh năm. Các loại gió khác như gió mùa Đông Bắc, gió mùa Tây Nam và gió Đông Nam chỉ hoạt động theo mùa.

---

Câu 4: (0.45 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: C. Đầu mùa hạ nóng khô, giữa và cuối mùa gây mưa lớn.  

Giải thích:

Gió mùa mùa hạ ở miền Bắc Việt Nam có những đặc điểm thời tiết đặc trưng như sau: Đầu mùa hạ: Gió mùa Tây Nam từ vịnh Bengal thổi đến, vượt qua dãy Trường Sơn, gây ra hiệu ứng phơn làm cho thời tiết trở nên nóng và khô. Giữa và cuối mùa hạ: Gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh mẽ, kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới, gây ra mưa lớn và kéo dài ở miền Bắc. Vậy, đáp án C. Đầu mùa hạ nóng khô, giữa và cuối mùa gây mưa lớn là đáp án chính xác nhất.

---

Câu 5: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: B. ôn hòa hơn trong đất liền.

Giải thích:

Vùng biển và thềm lục địa nước ta chịu ảnh hưởng của biển nên có khí hậu ôn hòa hơn so với trong đất liền. Biển có khả năng điều hòa nhiệt độ, làm giảm sự biến động nhiệt giữa ngày và đêm, giữa các mùa.

---

Câu 6: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. Do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc từ lục địa châu Á tràn xuống.  

Giải thích:

Miền Bắc nước ta có mùa đông lạnh chủ yếu là do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc từ lục địa châu Á thổi xuống. Gió mùa Đông Bắc mang theo khối không khí lạnh, khô từ lục địa, gây ra tình trạng nhiệt độ giảm sâu và thời tiết hanh khô ở miền Bắc. Vậy đáp án đúng là: A. Do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc từ lục địa châu Á tràn xuống.

---

Câu 7: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: C. Chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô.  

Giải thích:

Đặc điểm khí hậu của khu vực Nam Bộ là chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Các lựa chọn khác không chính xác vì: A. Chỉ có mùa khô, không có mùa mưa: Sai. Nam Bộ có mùa mưa kéo dài. B. Mùa đông lạnh, khô; mùa hè nóng, ẩm: Sai. Đây là đặc điểm khí hậu miền Bắc. * D. Có mùa đông ẩm ướt với mưa phùn kéo dài: Sai. Đây là đặc điểm khí hậu vùng ven biển Bắc Bộ.

---

Câu 8: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. Duyên hải Bắc Bộ và Trung Bộ.

Giải thích:

Khu vực duyên hải Bắc Bộ và Trung Bộ của Việt Nam là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của bão và áp thấp nhiệt đới do vị trí địa lý và hình dạng bờ biển. Các khu vực khác tuy cũng chịu ảnh hưởng nhưng không thường xuyên và khốc liệt bằng.

---

Câu 9: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: B. Độ ẩm không khí thấp, khô hạn.  

Giải thích:

Mùa khô ở Tây Nguyên thường kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Trong thời gian này, khu vực chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc khô nóng, dẫn đến độ ẩm không khí thấp và tình trạng khô hạn. Các đáp án khác không phù hợp với đặc điểm khí hậu Tây Nguyên vào mùa khô. A. Nhiệt độ cao, lượng mưa lớn: Đây là đặc điểm của mùa mưa ở Tây Nguyên. C. Có gió mùa Đông Bắc mạnh: Đúng là có gió mùa Đông Bắc nhưng đặc tính của nó là khô và nóng vào mùa khô. * D. Thời tiết mát mẻ quanh năm: Tây Nguyên có thời tiết mát mẻ nhưng không phải quanh năm, mùa khô vẫn có nhiệt độ cao và khô hạn. Vậy đáp án đúng là: B. Độ ẩm không khí thấp, khô hạn.

---

Câu 10: (0.45 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. Gây mưa lớn trên cả nước.  

Giải thích:

Gió mùa Tây Nam thổi vào nước ta vào giữa và cuối mùa hạ có nguồn gốc từ áp cao cận chí tuyến nửa cầu Nam, sau khi vượt qua vùng biển xích đạo, gió này trở nên nóng ẩm và gây mưa lớn cho cả nước, đặc biệt là khu vực Nam Bộ và Tây Nguyên. Vậy đáp án đúng là: B. Gây mưa lớn trên cả nước.

---

Câu 11: (0.45 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. Cân bằng ẩm luôn dương, độ ẩm không khí cao, trên 98%.

Giải thích:

Tính chất ẩm của khí hậu nước ta được thể hiện qua các yếu tố lượng mưa và độ ẩm. Lượng mưa trung bình năm ở nước ta lớn, dao động từ 1500 - 2000 mm/năm. Ở các khu vực đón gió biển hoặc vùng núi cao, lượng mưa có thể đạt 3000 - 4000 mm/năm. Tuy nhiên, độ ẩm không khí trung bình năm ở nước ta thường trên 80%, không phải luôn trên 98%. Do đó, phát biểu "Cân bằng ẩm luôn dương, độ ẩm không khí cao, trên 98%" là không chính xác.

---

Câu 12: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. Đông Bắc  

Giải thích:

Gió mùa mùa đông ở miền Bắc Việt Nam có hướng chủ yếu là Đông Bắc. Đây là kiến thức cơ bản về đặc điểm khí hậu của miền Bắc Việt Nam.

---

Câu 13: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: C. Mưa phùn  

Giải thích:

Hiện tượng thời tiết thường gặp vào cuối mùa đông ở miền Bắc là mưa phùn.

---

Câu 14: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: b) Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú và đa dạng.

Giải thích:

Lời giải chi tiết: Câu hỏi này yêu cầu học sinh nhận biết và đánh giá các phát biểu về đặc điểm khoáng sản Việt Nam, từ đó xác định phát biểu đúng và sai. a) Nước ta khá nghèo khoáng sản. - SAI. Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tài nguyên khoáng sản tương đối phong phú. b) Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú và đa dạng. - ĐÚNG. Đây là đặc điểm nổi bật của tài nguyên khoáng sản Việt Nam. c) Khoáng sản nước ta chỉ phân bố ở miền Bắc. - SAI. Khoáng sản phân bố rộng khắp cả nước, không chỉ ở miền Bắc. d) Khoáng sản nước ta phân bố tương đối rộng. - ĐÚNG. Mặc dù phân bố không đều, nhưng khoáng sản có mặt ở nhiều vùng trên cả nước. Vậy, đáp án đúng là b) Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú và đa dạng.

---

Câu 15: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: b) Than đá tập trung ở vùng Đông Bắc. d) Bô-xít phân bố chủ yếu ở Tây Nguyên. 

Giải thích:

Để xác định phát biểu đúng và sai về đặc điểm khoáng sản Việt Nam, ta cần xem xét từng phát biểu: a) Dầu mỏ và khí tự nhiên phân bố chủ yếu ở thềm lục địa phía bắc. Phát biểu này sai. Dầu mỏ và khí tự nhiên phân bố chủ yếu ở thềm lục địa phía nam (ví dụ: bể Cửu Long, bể Nam Côn Sơn). b) Than đá tập trung ở vùng Đông Bắc. Phát biểu này đúng. Vùng Đông Bắc Việt Nam (Quảng Ninh) có trữ lượng than đá lớn nhất cả nước. c) Than nâu có nhiều ở Đồng bằng sông Cửu Long. Phát biểu này sai. Than bùn có nhiều ở Đồng bằng sông Cửu Long, còn than nâu tập trung chủ yếu ở khu vực đồng bằng sông Hồng. d) Bô-xít phân bố chủ yếu ở Tây Nguyên. Phát biểu này đúng. Tây Nguyên là khu vực có trữ lượng bô-xít lớn nhất Việt Nam. Vậy, các phát biểu đúng là b) và d).

---

Câu 16: (0.45 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: C. Gây mưa cho Nam Bộ và Tây Nguyên, đồng thời tạo hiệu ứng phơn khô nóng ở Trung Bộ.  

Giải thích:

Gió mùa mùa hạ là một hệ thống gió thổi từ áp cao ở bán cầu Nam lên áp thấp ở khu vực Nam Á, đặc biệt là vào mùa hè. Ở Việt Nam, gió mùa mùa hạ có hai nhánh chính: Gió mùa Tây Nam (xuất phát từ áp cao cận chí tuyến bán cầu Nam): Khi vượt qua xích đạo, gió này đổi hướng thành gió Tây Nam và thổi vào nước ta, mang theo hơi ẩm từ biển. Gió này gây mưa lớn cho khu vực Nam Bộ và Tây Nguyên. Gió mùa Đông Nam (xuất phát từ áp cao cận chí tuyến bán cầu Bắc): Gió này di chuyển theo hướng Đông Nam, khi gặp dãy Trường Sơn, hơi ẩm bị chặn lại và gây mưa ở sườn đón gió (Nam Bộ và Tây Nguyên). Đồng thời, ở sườn khuất gió (khu vực Trung Bộ), không khí trở nên khô nóng do hiệu ứng phơn. Vì vậy, vào đầu mùa hạ, gió mùa mùa hạ gây mưa cho Nam Bộ và Tây Nguyên, đồng thời tạo hiệu ứng phơn khô nóng ở Trung Bộ. Các đáp án còn lại không chính xác vì: A: Gió mùa mùa hạ không mang không khí lạnh xuống miền Bắc. B: Gió mùa mùa hạ không gây mưa lớn kéo dài trên cả nước, mà chủ yếu tập trung ở Nam Bộ và Tây Nguyên. * D: Gió mùa mùa hạ không mang không khí khô lạnh vào miền Bắc.

---

Câu 17: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. Do ảnh hưởng của vị trí địa lí, hình dạng lãnh thổ và địa hình.  

Giải thích:

Khí hậu Việt Nam có sự phân hóa đa dạng chủ yếu do ảnh hưởng của các yếu tố sau: Vị trí địa lí: Việt Nam nằm ở vị trí giao thoa giữa các luồng gió mùa, chịu ảnh hưởng của cả gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ, cũng như các yếu tố thời tiết khác từ biển Đông. Hình dạng lãnh thổ: Lãnh thổ Việt Nam kéo dài theo chiều Bắc - Nam tạo ra sự khác biệt về nhiệt độ và lượng mưa giữa các vùng miền. * Địa hình: Sự phức tạp của địa hình, với núi cao, đồng bằng và ven biển, cũng góp phần tạo nên sự phân hóa khí hậu theo độ cao và hướng sườn. Vậy đáp án đúng là A. Do ảnh hưởng của vị trí địa lí, hình dạng lãnh thổ và địa hình.

---

Câu 18: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: B. Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi  

Giải thích:

Lời giải: Đề bài hỏi về đai khí hậu có đặc điểm khí hậu mát mẻ, nhiệt độ trung bình dưới 25°C. A. Đai nhiệt đới gió mùa trên núi: Đai này có nhiệt độ cao hơn 25°C vào mùa hè và thấp hơn vào mùa đông, không phù hợp. B. Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi: Đai này có khí hậu mát mẻ, nhiệt độ trung bình thường dưới 25°C, phù hợp với yêu cầu của đề bài. C. Đai ôn đới gió mùa trên núi: Đai này thường có nhiệt độ thấp hơn nhiều so với 25°C, đặc biệt vào mùa đông, không phù hợp. D. Đai nhiệt đới gió mùa đồng bằng: Đai này có nhiệt độ cao quanh năm, thường trên 25°C, không phù hợp. Vậy, đáp án đúng là B. Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi.

---

Câu 19: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. Thời tiết lạnh, nửa đầu mùa đông khô, nửa sau ẩm và có mưa phùn.  

Giải thích:

Ở miền Bắc, mùa đông có đặc điểm thời tiết lạnh, nửa đầu mùa đông khô, nửa sau ẩm và có mưa phùn. Đây là kiến thức cơ bản về đặc điểm khí hậu miền Bắc trong mùa đông.

---

Câu 20: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. Nhiệt độ quanh năm cao, ít thay đổi theo mùa.  

Giải thích:

Đặc điểm nổi bật của khí hậu miền Nam nước ta là nhiệt độ quanh năm cao, ít thay đổi theo mùa.

---

Câu 21: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm Đúng/Sai)

Đáp án đúng: B. 1500 - 2000 mm.  

Giải thích:

Lượng mưa trung bình năm của nước ta dao động trong khoảng 1500 - 2000 mm. Đây là một kiến thức cơ bản về đặc điểm khí hậu Việt Nam.

---

Câu 22: (0.45 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. Nhiệt đới hải dương.

Giải thích:

Khí hậu Biển Đông mang tính chất nhiệt đới hải dương do vị trí địa lý và đặc điểm của biển. Biển Đông có nhiệt độ cao quanh năm, độ ẩm lớn, chịu ảnh hưởng của gió mùa nên mang tính chất hải dương. Các đáp án khác không phù hợp với đặc điểm khí hậu của Biển Đông.