Câu 1: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: B. Là quá trình biến đổi các chất dinh dưỡng có trong thức ăn thành những chất đơn giản mà cơ thể có thể hấp thụ được.

Giải thích:

Tiêu hóa là quá trình biến đổi các chất dinh dưỡng phức tạp có trong thức ăn thành các chất đơn giản mà cơ thể có thể hấp thụ được. Quá trình này bao gồm cả biến đổi về mặt cơ học (như nghiền, xé nhỏ thức ăn) và biến đổi về mặt hóa học (như phân giải các chất nhờ enzyme).

---

Câu 2: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. Cơ học và hóa học

Giải thích:

Thức ăn khi ở miệng sẽ chịu tác động của cả tiêu hóa cơ học và tiêu hóa hóa học: Tiêu hóa cơ học: Răng nghiền nhỏ thức ăn, lưỡi đảo trộn thức ăn với nước bọt, giúp tăng diện tích tiếp xúc của thức ăn với enzyme. Tiêu hóa hóa học: Enzyme amylase trong nước bọt thủy phân tinh bột thành đường maltose. Do đó, đáp án đúng là A. Cơ học và hóa học.

---

Câu 3: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: B. Đủ năng lượng, đủ chất dinh dưỡng, và khối lượng các chất dinh dưỡng phỉa cân bằng, có tính thẩm mỹ

Giải thích:

Lời giải: Chế độ ăn uống khoa học cần đảm bảo: 1. Đủ năng lượng: Cung cấp đủ calo để đáp ứng nhu cầu hoạt động hàng ngày của cơ thể. 2. Đủ chất dinh dưỡng: Cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng thiết yếu như protein (đạm), carbohydrate (tinh bột, đường), lipid (chất béo), vitamin, khoáng chất và nước. 3. Cân bằng các chất dinh dưỡng: Tỉ lệ giữa các chất dinh dưỡng cần được cân đối hợp lý. Ví dụ, tỉ lệ protein, carbohydrate và lipid thường được khuyến nghị là một tỉ lệ nhất định tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính và mức độ hoạt động thể chất. 4. Tính thẩm mỹ: Thức ăn cần được trình bày hấp dẫn, kích thích vị giác, giúp người ăn cảm thấy ngon miệng và ăn được nhiều hơn. Điều này góp phần vào việc hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn. Vậy đáp án đúng là: B. Đủ năng lượng, đủ chất dinh dưỡng, và khối lượng các chất dinh dưỡng phải cân bằng, có tính thẩm mỹ.

---

Câu 4: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. Viên loét dạ dày, ung thư đại tràng,…

Giải thích:

Lời giải chi tiết: Câu hỏi này yêu cầu học sinh nhận biết các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa. Đáp án A: Viêm loét dạ dày và ung thư đại tràng là các bệnh liên quan trực tiếp đến đường tiêu hóa. Viêm loét dạ dày là tình trạng viêm và loét niêm mạc dạ dày. Ung thư đại tràng là sự phát triển bất thường của các tế bào ở đại tràng. Đáp án B: Viêm thấp khớp và viêm não không phải là bệnh về đường tiêu hóa. Viêm thấp khớp là bệnh viêm khớp. Viêm não là tình trạng viêm não. Đáp án C: Lupus ban đỏ và teo cơ gen-ta không phải là bệnh về đường tiêu hóa. Lupus ban đỏ là một bệnh tự miễn. Teo cơ gen-ta là một bệnh di truyền gây yếu cơ. Đáp án D: Đao và Gút không phải là bệnh về đường tiêu hóa. Đao là một hội chứng di truyền do thừa một nhiễm sắc thể số 21. Gút là bệnh viêm khớp do tăng acid uric. Vậy, đáp án đúng là A.

---

Câu 5: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. biến đổi cơ học và hóa học trở thành những chất dinh dưỡng đơn giản và được hấp thụ vào máu.

Giải thích:

Ở động vật có ống tiêu hóa, quá trình tiêu hóa thức ăn bao gồm các giai đoạn sau: 1. Tiếp nhận thức ăn: Thức ăn được đưa vào ống tiêu hóa. 2. Biến đổi cơ học: Thức ăn được nghiền nhỏ, trộn đều với dịch tiêu hóa (như nước bọt, dịch vị, dịch mật), giúp tăng diện tích tiếp xúc với enzyme tiêu hóa. 3. Biến đổi hóa học: Các enzyme tiêu hóa phân giải các chất dinh dưỡng phức tạp (như protein, carbohydrate, lipid) thành các chất dinh dưỡng đơn giản (như amino acid, glucose, glycerol, acid béo). 4. Hấp thụ: Các chất dinh dưỡng đơn giản được hấp thụ qua thành ống tiêu hóa vào máu và hệ bạch huyết để cung cấp cho các tế bào. 5. Thải bã: Các chất không tiêu hóa được thải ra ngoài. Vậy đáp án đúng là B. biến đổi cơ học và hóa học trở thành những chất dinh dưỡng đơn giản và được hấp thụ vào máu.

---

Câu 6: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. Manh tràng phát triển.

Giải thích:

Động vật ăn thịt có đặc điểm cấu tạo hệ tiêu hóa phù hợp với việc tiêu hóa thức ăn giàu protein và ít chất xơ. Các đặc điểm này bao gồm: Dạ dày đơn: Dạ dày đơn giúp tiêu hóa nhanh chóng protein. Ruột ngắn: Ruột ngắn phù hợp với việc tiêu hóa và hấp thụ nhanh các chất dinh dưỡng từ thịt. Tiêu hóa ở ruột non: Ruột non diễn ra quá trình tiêu hóa cơ học, hóa học và hấp thụ chất dinh dưỡng. Manh tràng là nơi chứa vi sinh vật giúp tiêu hóa chất xơ. Động vật ăn thịt ít ăn thực vật nên manh tràng thường kém phát triển hoặc tiêu giảm. Vậy, đáp án D. Manh tràng phát triển là đặc điểm không* phát triển ở các loài động vật ăn thịt.

---

Câu 7: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. Tiêu hóa nội bào → Tiêu hóa nội bào kết hợp với ngoại bào → Tiêu hóa ngoại bào.

Giải thích:

Sự tiến hóa của các hình thức tiêu hóa diễn ra theo hướng tăng dần về độ phức tạp và hiệu quả. Tiêu hóa nội bào: Là hình thức tiêu hóa đơn giản nhất, xảy ra bên trong tế bào. Thức ăn được đưa vào tế bào bằng hình thức thực bào hoặc ẩm bào, sau đó các enzyme trong lysosome sẽ phân giải thức ăn. Hình thức này thường thấy ở động vật đơn bào và một số động vật đa bào bậc thấp (ví dụ: trùng roi, bọt biển). Tiêu hóa nội bào kết hợp với ngoại bào: Ở hình thức này, một phần quá trình tiêu hóa diễn ra bên ngoài tế bào (ngoại bào), nhờ các enzyme do cơ thể tiết ra. Các mảnh thức ăn lớn được phân giải thành các mảnh nhỏ hơn. Sau đó, các mảnh nhỏ này được đưa vào tế bào để tiếp tục tiêu hóa nội bào. Hình thức này gặp ở một số loài ruột khoang. * Tiêu hóa ngoại bào: Đây là hình thức tiêu hóa phức tạp nhất, toàn bộ quá trình tiêu hóa diễn ra bên ngoài tế bào, trong ống tiêu hóa. Thức ăn được phân giải hoàn toàn thành các chất dinh dưỡng đơn giản, sau đó được hấp thụ vào máu. Hình thức này phổ biến ở động vật có xương sống và nhiều động vật không xương sống. Vậy, sự tiến hóa của các hình thức tiêu hóa diễn ra theo trình tự: Tiêu hóa nội bào $\rightarrow$ Tiêu hóa nội bào kết hợp với ngoại bào $\rightarrow$ Tiêu hóa ngoại bào.

---

Câu 8: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. Làm tăng bề mặt hấp thụ. 

Giải thích:

Ruột non có cấu tạo đặc biệt với các nếp gấp, lông ruột và lông cực nhỏ để tăng diện tích bề mặt hấp thụ chất dinh dưỡng. Do đó, đáp án đúng là: B. Làm tăng bề mặt hấp thụ.

---

Câu 9: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: C. ngoại bào (nhờ enzyme thủy phân chất dinh dưỡng phức tạp trong lòng túi) và tiêu hóa nội bào.

Giải thích:

Ở động vật có túi tiêu hóa, quá trình tiêu hóa thức ăn diễn ra theo hai giai đoạn chính: 1. Tiêu hóa ngoại bào: Thức ăn được đưa vào túi tiêu hóa. Các tế bào tuyến trong thành túi tiêu hóa tiết ra enzyme tiêu hóa. Enzyme này thủy phân các chất dinh dưỡng phức tạp (như protein, carbohydrate, lipid) thành các phân tử nhỏ hơn (như amino acid, đường đơn, glycerol và acid béo). Các phân tử nhỏ này có thể được hấp thụ qua thành túi tiêu hóa vào tế bào. 2. Tiêu hóa nội bào: Các tế bào trong thành túi tiêu hóa thực bào các mảnh thức ăn nhỏ hoặc các hạt đã được tiêu hóa một phần. Bên trong tế bào, các enzyme tiêu hóa trong lysosome tiếp tục phân giải các chất này thành các đơn vị nhỏ hơn, có thể sử dụng được bởi tế bào. Như vậy, quá trình tiêu hóa ở động vật có túi tiêu hóa kết hợp cả tiêu hóa ngoại bào và tiêu hóa nội bào. Đáp án A không chính xác vì mô tả tiêu hóa nội bào, nhưng không đề cập đến tiêu hóa ngoại bào. Đáp án B không chính xác vì sự co bóp của túi không trực tiếp chuyển hóa thức ăn, mà chỉ giúp trộn thức ăn và enzyme. * Đáp án D chỉ đề cập đến tiêu hóa ngoại bào. Do đó, đáp án C là chính xác nhất.

---

Câu 10: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm Đúng/Sai)

Đáp án đúng: A. Trùng giày

Giải thích:

Trùng giày là một sinh vật đơn bào. Quá trình tiêu hóa ở trùng giày diễn ra hoàn toàn bên trong tế bào chất, thông qua việc hình thành không bào tiêu hóa. Thức ăn được lấy vào tế bào bằng hình thức thực bào, sau đó các enzyme tiêu hóa sẽ phân giải thức ăn trong không bào tiêu hóa. Các chất dinh dưỡng được hấp thụ vào tế bào chất, còn chất thải được thải ra ngoài qua bề mặt tế bào. Cá và ruột khoang có cả tiêu hóa nội bào và ngoại bào. Do đó, đáp án đúng là A. Trùng giày.

---

Câu 11: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: C. Thủy tức 

Giải thích:

Thủy tức là động vật có túi tiêu hóa, không có ống tiêu hóa. Châu chấu, gà và thỏ đều có ống tiêu hóa. Do đó, đáp án đúng là C.

---

Câu 12: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. Lấy thức ăn, tiêu hóa, hấp thu, đồng hóa, thải chất cặn bã

Giải thích:

Quá trình dinh dưỡng ở động vật gồm các giai đoạn sau: 1. Lấy thức ăn: Động vật sử dụng các giác quan và cơ quan chuyên biệt để tìm kiếm và thu nhận thức ăn. 2. Tiêu hóa: Thức ăn được phân giải thành các chất dinh dưỡng đơn giản hơn, dễ hấp thu hơn. Quá trình tiêu hóa có thể diễn ra bên ngoài (tiêu hóa ngoại bào) hoặc bên trong tế bào/cơ thể (tiêu hóa nội bào). 3. Hấp thu: Các chất dinh dưỡng sau khi tiêu hóa sẽ được hấp thu vào máu hoặc hệ tuần hoàn để vận chuyển đến các tế bào. 4. Đồng hóa: Các chất dinh dưỡng được sử dụng để xây dựng tế bào, tổng hợp các chất cần thiết cho hoạt động sống và dự trữ năng lượng. 5. Thải chất cặn bã: Các chất không tiêu hóa được hoặc các sản phẩm dư thừa của quá trình trao đổi chất sẽ được thải ra ngoài cơ thể. Vậy, đáp án đúng là: D. Lấy thức ăn, tiêu hóa, hấp thu, đồng hóa, thải chất cặn bã

---

Câu 13: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: A. Tăng cholesterol máu

Giải thích:

Chế độ ăn nhiều bơ, thịt đỏ và trứng là chế độ ăn giàu chất béo bão hòa và cholesterol. Tiêu thụ quá nhiều các loại thực phẩm này trong thời gian dài có thể dẫn đến tăng cholesterol trong máu. Cholesterol cao có thể tích tụ trong thành động mạch, hình thành mảng bám và gây ra các vấn đề về tim mạch như xơ vữa động mạch, đau tim và đột quỵ. Vậy, đáp án đúng là: A. Tăng cholesterol máu

---

Câu 14: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: C. ít phức tạp hơn 

Giải thích:

Động vật ăn thịt có hệ tiêu hóa đơn giản hơn so với động vật ăn cỏ vì thịt dễ tiêu hóa hơn thực vật. Do đó, ruột của động vật ăn thịt thường ngắn hơn và ít phức tạp hơn so với ruột của động vật ăn cỏ. Động vật ăn cỏ: Thức ăn là thực vật (cellulose) khó tiêu hóa nên ruột dài hơn, có manh tràng phát triển chứa vi sinh vật cộng sinh giúp tiêu hóa cellulose. Động vật ăn thịt: Thức ăn là thịt (protein, lipid) dễ tiêu hóa hơn nên ruột ngắn hơn, ít phức tạp hơn. Vậy, đáp án đúng là: C. ít phức tạp hơn

---

Câu 15: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: A. Mang nguy cơ ung thư ruột kết 

Giải thích:

Viêm loét đại tràng là một bệnh viêm ruột mãn tính ảnh hưởng đến lớp niêm mạc của đại tràng và trực tràng. Bệnh này làm tăng nguy cơ ung thư ruột kết. Đáp án A: Đúng. Viêm loét đại tràng làm tăng nguy cơ ung thư ruột kết. Đáp án B: Sai. Chế độ ăn kiêng LOFFLEX (Low Oxalate and Fructose Flexible Exclusion) thường được sử dụng cho các bệnh liên quan đến oxalate và fructose, không phải viêm loét đại tràng. Đáp án C: Sai. Viêm loét đại tràng liên quan đến phản ứng miễn dịch bất thường của cơ thể, chứ không phải do vi khuẩn đường ruột phát triển quá mức. Mặc dù vi khuẩn có thể ảnh hưởng đến tình trạng viêm, nhưng không phải là nguyên nhân chính. Đáp án D: Sai. Không dung nạp sữa có thể gây ra các triệu chứng tiêu hóa, nhưng không phải là nguyên nhân gây viêm loét đại tràng. Vậy, đáp án đúng là A. Mang nguy cơ ung thư ruột kết.

---

Câu 16: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. Ốc có đường tiêu hóa.

Giải thích:

Ốc sên có hệ tiêu hóa dạng ống, bắt đầu từ miệng và kết thúc ở hậu môn. Đây chính là đặc điểm cơ bản của đường tiêu hóa. Các đáp án còn lại không đúng vì: A: Ốc sên có các enzyme tiêu hóa để thủy phân thức ăn. B: Quá trình tiêu hóa ở ốc sên là tiêu hóa ngoại bào (trong ống tiêu hóa) kết hợp với tiêu hóa nội bào (trong tế bào). * C: Hệ tiêu hóa của ốc sên không phải là hệ tiêu hóa nguyên thủy nhất.

---

Câu 17: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: B. Các enzim từ lizôxôm vào không bào tiêu hoá, thuỷ phân các chất hữu cơ có trong thức ăn thành những chất đơn giản mà cơ thể hấp thụ được 

Giải thích:

Ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa (ví dụ: động vật đơn bào như trùng giày, amip), quá trình tiêu hóa diễn ra hoàn toàn bên trong tế bào. Các bước cơ bản là: 1. Thực bào: Thức ăn được đưa vào tế bào chất thông qua quá trình thực bào, hình thành không bào tiêu hóa. 2. Tiêu hóa nội bào: Lizôxôm (chứa các enzyme thủy phân) liên kết với không bào tiêu hóa. Enzyme từ lizôxôm được tiết vào không bào tiêu hóa, thủy phân các chất hữu cơ phức tạp (protein, carbohydrate, lipid, nucleic acid) thành các chất đơn giản (amino acid, glucose, glycerol, nucleotide). 3. Hấp thụ: Các chất dinh dưỡng đơn giản được hấp thụ vào tế bào chất. 4. Thải bỏ: Các chất thải không tiêu hóa được sẽ được thải ra ngoài tế bào bằng cách xuất bào. Do đó, đáp án đúng là B.

---

Câu 18: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: C. Diều được hình thành từ thực quản

Giải thích:

Diều là một bộ phận của ống tiêu hóa ở một số loài động vật, đặc biệt là chim. Nó là một phần phình to của thực quản, có chức năng dự trữ và làm mềm thức ăn trước khi chuyển xuống dạ dày. Vậy đáp án đúng là: C. Diều được hình thành từ thực quản

---

Câu 19: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. 4

Giải thích:

Lời giải chi tiết: Để giải quyết câu hỏi này, chúng ta cần xem xét từng phát biểu và xác định tính đúng sai của nó. (1) Tất cả các loài thú ăn thực vật đều có dạ dày 4 ngăn. Sai. Không phải tất cả các loài thú ăn thực vật đều có dạ dày 4 ngăn. Ví dụ, ngựa và thỏ là động vật ăn cỏ nhưng chúng có dạ dày đơn. Chúng tiêu hóa cellulose nhờ vi sinh vật cộng sinh ở manh tràng. (2) Ở thú ăn thịt, thức ăn được tiêu hóa cơ học và hóa học trong dạ dày giống như ở người. Đúng. Quá trình tiêu hóa trong dạ dày ở thú ăn thịt và người có nhiều điểm tương đồng. Dạ dày thực hiện tiêu hóa cơ học (nhờ co bóp) và tiêu hóa hóa học (nhờ enzyme pepsin). (3) Ruột non ở thú ăn thịt ngắn hơn ở thú ăn thực vật. Đúng. Thú ăn thịt cần tiêu hóa protein và chất béo, những chất dễ tiêu hóa hơn cellulose. Do đó, ruột non của chúng ngắn hơn so với thú ăn thực vật. (4) Ở động vật có ống tiêu hóa, thức ăn được tiêu hóa hoàn toàn ngoại bào. Đúng. Trong ống tiêu hóa, thức ăn được phân giải nhờ enzyme tiết ra từ các tuyến tiêu hóa, quá trình này diễn ra bên ngoài tế bào. (5) Tất cả các loài thú ăn động vật đều có manh tràng phát triển. Sai. Thú ăn thịt thường có manh tràng kém phát triển hoặc không có vì chúng không cần tiêu hóa cellulose. (6) Một trong những ưu điểm của tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa là dịch tiêu hóa không bị hòa loãng. Đúng. Ống tiêu hóa là một hệ thống kín, giúp dịch tiêu hóa không bị hòa loãng và quá trình tiêu hóa diễn ra hiệu quả hơn. Vậy, có 4 phát biểu đúng: (2), (3), (4), (6). Đáp án đúng là: D. 4

---

Câu 20: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. Một loại axit do vi khuẩn tiết ra

Giải thích:

Sâu răng là một quá trình phức tạp, trong đó vi khuẩn trong miệng (chủ yếu là Streptococcus mutans) tạo ra axit từ đường và carbohydrate. Axit này tấn công men răng, gây ra sự mất khoáng và cuối cùng dẫn đến sâu răng. Lời giải chi tiết: Bước 1: Xác định nguyên nhân gốc rễ của sâu răng. Sâu răng xảy ra do sự phá hủy men răng bởi axit. Bước 2: Xem xét các đáp án: A. Tiêu hóa răng của vi khuẩn: Vi khuẩn không "tiêu hóa" răng theo nghĩa đen. B. Một loại axit do vi khuẩn tiết ra: Đây là đáp án chính xác. Vi khuẩn tạo ra axit từ đường, axit ăn mòn men răng. C. Dư thừa chất béo trong thức ăn: Chất béo không trực tiếp gây sâu răng. D. Thiếu chất xơ trong thức ăn: Chất xơ giúp làm sạch răng, nhưng thiếu nó không trực tiếp gây sâu răng. * Bước 3: Chọn đáp án đúng. Đáp án B giải thích chính xác cơ chế chính gây sâu răng.

---

Câu 21: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: C. 3 

Giải thích:

Để trả lời câu hỏi này, ta cần xác định xem phát biểu nào trong các phát biểu được đưa ra là sai. Vì đề bài chỉ cho 1 phát biểu nên ta chỉ cần xác định tính đúng sai của phát biểu đó. Phát biểu: "Cả loài ăn thịt và loài ăn thực vật đều có các enzim tiêu hóa giống nhau." Phát biểu này sai. Loài ăn thịt và loài ăn thực vật có chế độ ăn khác nhau, do đó hệ tiêu hóa của chúng cũng có những enzim khác nhau để tiêu hóa các loại thức ăn khác nhau. Ví dụ, động vật ăn cỏ cần enzyme cellulase để tiêu hóa cellulose (có trong thành tế bào thực vật), trong khi động vật ăn thịt không cần enzyme này. Vì chỉ có một phát biểu được đưa ra và phát biểu đó sai, vậy số phát biểu sai là 1. Tuy nhiên, đáp án đúng được cho là "C. 3". Như vậy, dữ liệu của câu hỏi có vẻ bị thiếu hoặc có lỗi. Đề bài phải cung cấp ít nhất 3 phát biểu khác thì mới có thể có 3 phát biểu sai. Dựa trên thông tin hiện có, ta chỉ có thể xác định được 1 phát biểu sai.

---

Câu 22: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: D. 4

Giải thích:

Động vật chưa có cơ quan tiêu hóa là động vật đơn bào. Chúng tiêu hóa thức ăn bằng hình thức tiêu hóa nội bào. Quá trình này diễn ra như sau: Nhập bào: Thức ăn được đưa vào tế bào bằng cách hình thành các không bào thực phẩm thông qua quá trình nhập bào (thực bào hoặc ẩm bào). Tiêu hóa: Lizôxôm (chứa các enzyme tiêu hóa) liên kết với không bào thực phẩm, tạo thành không bào tiêu hóa. Các enzyme trong lizôxôm thủy phân thức ăn thành các chất dinh dưỡng đơn giản. Hấp thụ: Các chất dinh dưỡng đơn giản được hấp thụ vào tế bào chất để cung cấp năng lượng và vật chất cho các hoạt động sống. Thải bỏ: Các chất thải không tiêu hóa được sẽ được thải ra ngoài tế bào bằng cách xuất bào. Vậy, các phát biểu đúng là: (1) đa số động vật đơn bào. (2) thực hiện tiêu hóa nội bào. (3) thức ăn vào cơ thể theo kiểu nhập bào. (4) không bào tiêu hóa + Lizôxôm tiết enzim tiêu hóa thức ăn để cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể. Đáp án đúng là D. 4 (Chỉ phát biểu (4) đúng nếu hiểu không bào tiêu hóa là kết quả của sự kết hợp giữa không bào thực phẩm và lizoxom). Tuy nhiên, cách diễn đạt đáp án D không hoàn toàn chính xác. Theo cách hiểu thông thường, cả 4 phát biểu đều đúng.

---

Câu 23: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: A. thức ăn được tiêu hóa ngoại bào.

Giải thích:

Động vật có ống tiêu hóa có đặc điểm thức ăn được tiêu hóa ngoại bào. Trong ống tiêu hóa, thức ăn được phân giải nhờ các enzyme do các tuyến tiêu hóa tiết ra. Quá trình tiêu hóa diễn ra bên ngoài tế bào, trong lòng ống tiêu hóa. Vậy đáp án đúng là: A. thức ăn được tiêu hóa ngoại bào.

---

Câu 24: (0.33 điểm) (THÔNG HIỂU - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. 3

Giải thích:

1. ruột non có nhiều nếp gấp và trên các nếp gấp có nhiều lông nhỏ li ti giúp tăng hiệu suất hấp thụ thức ăn: Ý này đúng. Ruột non có cấu trúc đặc biệt với các nếp gấp, lông ruột và vi lông ruột để tăng diện tích bề mặt hấp thụ chất dinh dưỡng. 2. sự phân hóa trong ống tiêu hóa giúp tăng cường hiệu suất của quá trình tiêu hóa: Ý này đúng. Sự phân hóa trong ống tiêu hóa (ví dụ: dạ dày, ruột non, ruột già) cho phép các bộ phận khác nhau thực hiện các chức năng tiêu hóa khác nhau một cách chuyên biệt, từ đó tăng hiệu quả tiêu hóa. 3. enzim pepsin có vai trò phân giải peptit thành axit amin: Ý này sai. Enzim pepsin phân giải protein thành các peptide ngắn hơn (chuỗi polypeptide). Axit amin là sản phẩm cuối cùng của quá trình tiêu hóa protein, được thực hiện bởi các peptidase khác trong ruột non. 4. dạ dày có chức năng nghiền nhỏ thức ăn và hấp thụ thức ăn: Ý này sai. Dạ dày có chức năng chính là lưu trữ, nghiền trộn thức ăn và bắt đầu quá trình tiêu hóa protein nhờ enzyme pepsin. Dạ dày hấp thụ rất ít chất dinh dưỡng (chủ yếu là nước, một số loại thuốc và cồn). 5. dạ dày ở ngựa, bò đều có bốn ngăn: Ý này sai. Dạ dày bò có bốn ngăn (dạ cỏ, dạ tổ ong, dạ lá sách, dạ múi khế). Ngựa chỉ có một dạ dày đơn. 6. trùng giày tiêu hóa ngoại bào: Ý này sai. Trùng giày tiêu hóa nội bào, thức ăn được đưa vào không bào tiêu hóa và được tiêu hóa bên trong tế bào. 7. mèo, bò, gà có hình thức tiêu hóa ngoại bào: Ý này đúng. Mèo, bò, gà đều có hệ tiêu hóa trong đó thức ăn được tiêu hóa bên ngoài tế bào, trong ống tiêu hóa, nhờ enzyme. 8. tuyến nước bọt tiết enzim mantaza: Ý này sai. Tuyến nước bọt tiết enzyme amylase (ptyalin) để phân giải tinh bột thành đường maltose. Maltase là enzyme được tiết ra ở ruột non, có chức năng phân giải maltose thành glucose. Vậy, có 3 ý đúng: 1, 2, 7.

---

Câu 25: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. Chỉ ngoại bào

Giải thích:

Tiêu hóa ở người là tiêu hóa ngoại bào, tức là thức ăn được tiêu hóa bên ngoài tế bào trong ống tiêu hóa, nhờ các enzyme do các tuyến tiêu hóa tiết ra. Vậy đáp án đúng là: D. Chỉ ngoại bào

---

Câu 26: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. thức ăn được tiêu hóa nội bào.

Giải thích:

Động vật chưa có cơ quan tiêu hóa (ví dụ như động vật đơn bào, bọt biển) thực hiện quá trình tiêu hóa nội bào. Thức ăn được đưa vào tế bào bằng hình thức thực bào hoặc ẩm bào, sau đó các enzyme tiêu hóa trong lysosome sẽ phân giải thức ăn thành các chất đơn giản để tế bào hấp thụ. Vậy đáp án đúng là B. thức ăn được tiêu hóa nội bào.

---

Câu 27: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: B. Tiêu hóa nội bào, tiêu hóa ngoại bào

Giải thích:

Kiểu tiêu hóa thức ăn ở động vật được chia thành hai loại chính: Tiêu hóa nội bào: Quá trình tiêu hóa diễn ra bên trong tế bào. Thức ăn được đưa vào tế bào bằng hình thức thực bào hoặc ẩm bào, sau đó các enzyme trong lysosome sẽ phân giải thức ăn thành các chất đơn giản để tế bào hấp thụ. Tiêu hóa ngoại bào: Quá trình tiêu hóa diễn ra bên ngoài tế bào, thường là trong ống tiêu hóa hoặc khoang tiêu hóa. Các enzyme tiêu hóa được tiết ra từ các tuyến tiêu hóa sẽ phân giải thức ăn thành các chất đơn giản để cơ thể hấp thụ. Do đó, đáp án đúng là B.

---

Câu 28: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: A. không bào tiêu hóa.

Giải thích:

Tiêu hóa nội bào là quá trình tiêu hóa thức ăn diễn ra bên trong tế bào. Thức ăn sau khi được đưa vào tế bào sẽ được bao bọc bởi không bào tiêu hóa. Các enzyme tiêu hóa trong lysosome sẽ được đưa vào không bào tiêu hóa để phân giải thức ăn thành các chất đơn giản mà tế bào có thể hấp thụ được. Vậy đáp án đúng là: A. không bào tiêu hóa.

---

Câu 29: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm phức hợp)

Đáp án đúng: B. miệng →thực quản → dạ dày → ruột non → ruột già→ hậu môn

Giải thích:

Thứ tự các cơ quan tiêu hóa trong ống tiêu hóa của người là: miệng → thực quản → dạ dày → ruột non → ruột già → hậu môn.

---

Câu 30: (0.33 điểm) (NHẬN BIẾT - Trắc nghiệm một lựa chọn)

Đáp án đúng: D. Cơ học và hóa học

Giải thích:

Câu hỏi này yêu cầu học sinh nhận biết các loại tiêu hóa diễn ra ở người. Lời giải chi tiết: Ở người, quá trình tiêu hóa thức ăn bao gồm hai loại chính: Tiêu hóa cơ học (vật lý): Bao gồm các hoạt động như nhai, nghiền, co bóp của dạ dày và ruột để làm nhỏ thức ăn, tăng bề mặt tiếp xúc với enzyme tiêu hóa. Tiêu hóa hóa học: Bao gồm việc sử dụng các enzyme tiêu hóa để phân giải các phân tử phức tạp (protein, carbohydrate, lipid) thành các phân tử nhỏ hơn (amino acid, glucose, glycerol, fatty acid) để cơ thể có thể hấp thụ. Do đó, đáp án đúng là D. Cơ học và hóa học.